ESTETİK VE PLASTİK Cerrahi'de Yeni Ufuklar...

Bundan birkaç yıl önce muayenehaneme bir hasta gelmişti. Bana 6 yıl kadar önce meme kanseri nedeniyle bir memesinin alındığını, bu süre içinde kanser korkusunu atlattığını, ancak tek memeli yaşadığı için yıllardır bunalımda olduğunu, kendisine yeni bir meme yapmanın mümkün olup olmadığını sormuştu. Burada konuya iki açıdan bakmak gerekmektedir. Birincisi bir çok hastada memenin alınması (mastektomi) ve yeni meme yapılması (meme rekonstrüksiyonu) operasyonları aynı seansta veya kısa süre içinde artarda bir Genel Cerrah ve bir Plastik Cerrahi uzmanının katılımıyla gerçekleştirilebilmektedir. Yani memenin alınması sonrasında -özellikle de erken dönem meme kanserleri için- uzun bir süre beklenmesine gerek olmadığı bir çok araştırmacı tarafından kabul edilmektedir. Erken dönemde yapılan meme onarımının ileride muhtemel kanser nüksünü gizleyeceği fikri gittikçe artan sayıdaki Plastik Cerrahi uzmanı tarafından reddedilmektedir. Erken dönemde meme onarımı daha iyi sonuç verdiği ve hastayı psikoloji açıdan daha da rahat ettirdiği için tercih edilmektedir. İkincisi, hiç kimsenin diğerini bir uzvu eksik olarak yaşamaya zorlamaya hakkı yoktur. Her hastanın da kaybolan uzvunun yerine yenisini istemeye hakkı vardır. Hekimin görevi hastanın hayatını kurtarmak dışında onu en kısa sürede toplum içine mutlu bir şekilde çıkması için gerekli organizasyonu ve müdahaleleri yapmak olmalıdır.

Plastik Cerrah birden fazla organla veya sistemle ilgilenmek durumundadır. Hastanın muayenesi sistemik yapılmalı ve ona göre önerilerde bulunulmalıdır. Burada tabii ki hastanın istekleri, ihtiyaçları ön plandadır. Örnek vermek gerekirse, göz kapağında düşüklük şikayetiyle başvuran bir hasta düşünelim. Hasta göz kapağı düşüklüğünü azaltabilmek için bilinç dışı olarak kaşlarını da kaldırmaktadır. Göz kapağı operasyonundan sonra kaşlar tekrar eski yerine inmekte bu da göz kapaklarına yansımakta, dolayısı ile kapaklarda da bir miktar düşme olmaktadır. Bu da operasyonun etkiliğini azaltmaktadır. Bu nedenle de kaşların da aynı seansta kaldırılması daha yaralı olmaktadır. Aynı şekilde üst göz kapağı estetiği (blefaroplasti) sonrasında kaşların bir miktar düştüğü saptanmıştır. Bu nedenle de blefaroplasti operasyonuna çoğu kez kaş kaldırma operasyonunun da eklenmesi daha iyi sonuç vermektedir. Yeri gelmişken kaş kaldırma ile ilgili 3 önemli noktayı belirtelim. Birincisi artık kaş kaldırma operasyonları ?tıpkı yanak asma gibi- endoskopik müdahale ile yapılabilmektedir. Saç çizgisi üstünde veya saçlı alanda kalan küçük insizyonlardan (bistüri ile açılmış çizgilerden) endoskopla girilmekte, gerekli müdahale yapılmakta, böylece fark edilmeyecek küçük izlerle kaşlar kaldırılabilmektedir. İkincisi de endoskopik kaş kaldırma operasyonu sonrasında baş ağrılarının, özellikle de migren tipi ağrıların azalabildiği, hatta tamamen geçebildiği bulunmuştur. Üçüncüsü ise operasyon sonrasında her 4 ayda bir Botox tedavisi görmenize çoğunlukla gerek kalmamaktadır.

Diğer bir örnek için de alt göz kapağı estetiği isteyen bir hastayı düşünelim. Eğer yanağı asmadan veya yüze germe operasyonu yapmadan sadece alt kapak estetiği yapılırsa ideal bir sonuç almak çok zor olmaktadır. Hatta operasyon sonrasında alt kapağın düşmesi gibi istenmeyen görüntülerin ortaya çıkma ihtimalini artıracaktır. Aynı şeyi boyun germe için de düşünebiliriz. Yüzü germeden boyun germe operasyonu yapmak ideal bir sonuç vermez, hatta istenmeyen kötü görüntülerin ortaya çıkmasına neden olabilir. (Kaynak: kişisel iletişim, Dr. Luis Vasconez, Alabama Üniversitesi).

Son örnek olarak da burun estetiği isteyen, ancak çene ucu geride olan bir hasta düşünelim. Sadece burun estetiği yapılıp çene ucu ihmal edilirse yüzün ideal orantılarını yakalamak çok zor olacaktır. Hasta çoğu kez burunda şekil bozukluğu ve/veya nefes almada güçlük şikayetiyle gelmektedir. Plastik Cerrahın görevi yüzü bir bütün olarak değerlendirip ideal yüz yapısını elde etmek için yapılması gerekenler konusunda hastayı bilgilendirmek, önerilerde bulunmaktır. Hasta örneğimizde burun estetiği yanında çene ucunun ilerletilmesi operasyonu da önerilmelidir. Ancak son karar hastanındır.
Sonuç olarak, Plastik Cerrahi her gün daha da gelişmekte ve operasyonları çeşitlenmektedir. Endoskopi, lazer gibi gelişmeler Plastik Cerrahide de yer bulmaktadır. Plastik Cerrah bu gelişmelerden de yararlanarak hem bir sanatçı hem de bir hekim olarak çalışır. Kişiyi bir bütün olarak değerlendirir ve ideal vücut oranlarını elde etmeye çalışır. Amaç, kişinin mutluluğudur.

DOÇENT DR ÖMER REFİK ÖZERDEM