Genel: Saç nakli (ekimi, transplantasyonu vb.)
özellikle erkekler arasında en sık yapılan estetik müdahalelerden
birisidir. Saç kaybı 50 yaşındaki her iki kişiden birini etkileyen bir
olaydır. Erkeklerde kadınlara göre çok daha sık görülür. Dökülen
saçlarımıza her gün aynada üzüntüyle izlemek, değişik saç tarama
yöntemleri ile açık alanları gizlemek, buraları şapka vb. ile gizlemek
aslında hayatımızı daha da zorlaştıran durumlardır. Erkeklerin büyük
çoğunluğunda görülen saç dökülmesi soya çekimle ilgilidir. Ne yazık ki
günümüzde bilimsel geçerliliği kanıtlanmış yöntemler dışında bunun
önünde durabilmek son derece zordur. Saç dökülmesinin diğer nedenleri
ise geçirilmiş cerrahi müdahaleler, çeşitli cilt hastalıkları, kazalar
vb. olabilir. Aslında bu problemden kurtulmanız mümkündür. Günümüzde
saç dökülmesini ilaç tedavisi ile yavaşlatmak ve dökülen kısımların saç
transplantasyonu (saç ekimi) yöntemiyle doğal bir şekilde tekrar yerine
konması mümkündür.
Kimler adaydır: Erkeklerde saç
dökülmesi genellikle alın bölgesinden başlar ve yıllar içinde geriye
doğru ilerler. Bir süre sonra tepe bölgesindeki dökülme de eşlik eder.
Erkeklerde saç dökülmesi daha bölgesel olduğu için ve dökülme süreci
öngörülebildiği için tedavisi daha kolaydır. Kadınlarda saç dökülmesi
daha diffüz-yaygın bir alanda meydana gelir, bu nedenle de tedavi
seçeneklerimiz ne yazık ki daha azdır. Ancak erkeklerde olduğu gibi
belli bir alanda dökülme varsa cerrahi tedavi daha etkin bir şekilde
uygulanabilmektedir. Ayrıca radyoterapi, kemoterapi vb.den sonra
gelişen saç dökülmesinin tedavisi de nispeten daha zordur.
Tedavinin etkinliği: Erkelerde alın ve
tepe bölgesindeki saç kökleri hormonal etkilere (dihidrotestesteron)
karşı hassastır. Ense kısmındaki kökler ise daha dirençlidirler. Bu
nedenle de ense kısmından alınan dirençli kökler alın-tepe bölgesine
nakledildikleri zaman çok uzun süre kalıcı olurlar. Yani bu bölgedeki
orijinal saçlar zamanla dökülmeye devam etse bile nakledilmiş olan
saçlar kalıcıdır. Tedavinin etkinliğinde önemli bir faktör de alıcı ve
verici alanların genişliğidir. Örneğin verici alanın az olması, diğer
bir deyişle saç kaybı olan alanın geniş olması, ekim için elde
edilebilecek saç (folliküler ünite) sayısını düşüreceğinden sınırlayıcı
bir etken olabilmektedir.
İşlemi kimler, nerede yapar: Amerikan Plastik
Cerrahi Cemiyeti’nin internet sayfasında “bir operasyon geçirmeye karar
vermek kadar önemli olan, o operasyonu kimin yapacağına da karar
vermektir” der. Diğer operasyonlarda da olduğu gibi saç ekiminde de
ideal bir sonuç için müdahalenin gerekli eğitimi görmüş, ehliyetli,
yetkili ve tecrübeli bir hekimin kontrolünde ve sağlıklı koşullarda
yapılması önemlidir. Saç ekimi ekibi hekim dışında genelde 2 ya da 4
kişilik tecrübeli ve ehliyetli bir sağlık kadrosundan oluşmaktadır.
Genellikle 1000’in üzerinde folliküler ünite tek bir seansta
ekilebilmekte ve çoğunlukla 1 ila 3 seansta tedaviniz tamamlanmaktadır.
Doktorunuzla görüşme: Müdahale öncesi görüşme
esnasında isteklerinizi, şikayetlerinizi ve problemlerinizi doktorunuz
dinleyecektir. Görüşme ve genel sağlık durumunuza göre daha kapsamlı bir
muayene, check-up ve diğer bölüm uzmanlarının konsültasyonuna gerek
duyulabilir. Görüşme sırasında doktorunuz sizinle beraber bir tedavi
planı hazırlayacaktır (müdahale şekli, ekim yapılacak alanın genişliği,
seans sayısı vb). Genel sağlık durumunuz, verici alanın genişliği,
yaşınız, beklentileriniz vb. bu planlamayı etkileyecektir.
Transplantasyon öncesi: Müdahaleden
günler, hatta haftalar öncesinden aspirin, E vitamini vb. pıhtılaşmayı
engelleyici ilaçlar kullanmamanız son derece önemlidir. Bir ilaç
kullanma durumunda iseniz ya da danışmak istediğiniz başka bir konu
varsa doktorunuzu aramanız uygun olacaktır. Bir gece öncesinde ağır
yememeniz ve istirahat etmeniz önemlidir. Müdahale sabahı yine ağır
olmamak kaydıyla kahvaltı etmeniz (doktorunuz farklı şekilde
önermemişse) ve duş almanız önerilir.
Transplantasyon günü: Müdahaleden hemen önce alın
bölgesinde ekim yapılacak alanın sınırının çizimi yapılacaktır. Bu
çizim yapılırken yaşınız, mevcut saçların ileri dönemdeki öngörülen
dökülme şekli, verici alanın genişliği ve verici alandan elde
edilebilecek saç sayısı vb. göz önünde bulundurulacaktır. Önce ense
bölgeniz (verici alan) bölgesel olarak uyuşturulacak (lokal anestezi)
ve ekimde kullanılacak saçları içeren saçlı deri parçası elde
edilecektir. Lokal anestezi ile ağrısız bir şekilde bu müdahale
tamamlanacaktır. Verici alandan alınan parça ayrı bir ekip tarafından
folliküler ünite denen ekime elverişli parçalara ayrılmaktadır. Bu
sırada alıcı alan hazırlanacaktır. Lokal anestezik maddenin enjeksiyonu
sonrasında folliküler üniteler alıcı alana ekilecektir.
Transplantasyon uzun süreli (saatler süren), sabır isteyen bir iştir.
İşlem esnasında hastanın konforu için gerekli önlemler alınmaktadır.
Müdahale sırasında tuvalet vb. ihtiyaçlarınızı giderebilir, bir şeyler
yiyip içebilir, gazete okuyabilirsiniz. Çoğunluk hasta grubu hem
müdahale esnasında hem de sonrasında az rahatsızlık hissetmektedirler.
Transplantasyon Sonrası: Müdahale
sonrasında bir süre için uyuşukluk veya gerilme hissi olabilmekte, ancak
bu durum genellikle fazla bir rahatsızlık yaratmamaktadır. Bu
şikayetler düşünülenin aksine genellikle saç ekilen alanda değil de
verici alanda olmaktadır. Doktorunuzun size vereceği ağrı kesiciler bu
sorunları gidermede size yardımcı olacaktır. Yine çok kısa bir süre
için göz çevrelerinde şişlik olabilmektedir. Çoğunluk hasta müdahaleden
1 ya da 2 gün sonra kendilerini son derece rahat hissetmektedir.
Verici alan dikişle onarılacak ve bu dikişler 7-10 gün sonra
alınacaktır. Verici alanda genellikle ince bir çizgi halinde iz
kalmaktadır. Eğer beklenmeyen bir sorun yaşanmaz ise bölgedeki saçların
hafif uzaması ile bu iz kaybolmakta ve sorun olmaktan çıkmaktadır.
Eğer ek seans veya seanslar gerekirli olursa aynı bölgeden yeniden saç
almak mümkün olmaktadır.
Alıcı alanda ilk günler kabuklanma olabilir. Ancak bir çok hasta
operasyondan 1 hafta sonra şapka kullanmaya gerek olmadan dışarı
çıkabilmektedir. Ekilen saçlar ilk zamanlarda dökülmektedir. İçerideki
köklerden yeni saç çıkması 3-5 ayı bulmaktadır. İkinci bir seans
planlanıyorsa bu durum göz önünde bulundurulmalıdır. İlk çıkan saçlar
ince, zayıf görünümlüdür. Bunları doğal halde görünmeleri için birkaç
ay daha gereklidir.
Sonuç olarak, saç transplantasyonu kişinin bir gününü alan, ancak
etkileri yıllarca, belki de ömür boyu süren ve günümüzde kaybedilmiş
saçların telafisi için en doğal tedavi şekli olarak görülen bir
işlemdir. Cerrahi bir müdahaledir ve bu nedenle de belli koşullarda
yapılmalıdır. Kendisinde saç ekimi yaptırmak isteyen kişinin işlem
hakkında yeterli bilgiye sahip olması ve bunu uygun şartlarda yaptırması
çok önemlidir.
Op. Dr Gökhan Özerdem
Estetik, Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi Uzmanı